(Nguồn: TBKTSG) Thống kê của các cơ quan chức năng ước tính đã có hơn 100.000 doanh nghiệp bị phá sản hoặc phải tạm ngưng hoạt động trong hơn hai năm qua. Có lẽ ai cũng biết bên cạnh những khó khăn của nền kinh tế như lạm phát cao, sức mua của thị trường suy giảm… thì những hạn chế trong quản trị, kiểm soát dòng tiền và ứng phó chậm trước những biến động của thị trường đã đẩy nhiều doanh nghiệp đến con đường phá sản. Câu chuyện quản trị rủi ro của PVFCCo có thể là một kinh nghiệm hữu ích cho một số doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay.

Không để bị bất ngờ

Tại Đại hội cổ đông thường niên năm 2013 của Tổng công ty Phân bón và Hóa chất dầu khí (PVFCCo – mã chứng khoán: DPM), một trong những vấn đề cổ đông quan tâm nhất là năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp khi thị trường phân đạm đã thay đổi, từ thiếu cung sang thừa cung, sau khi xuất hiện thêm hai nhà sản xuất mới là Đạm Cà Mau và Đạm Ninh Bình. Một cổ đông đặt câu hỏi: “Tôi thấy chất lượng phân đạm hạt đục của Đạm Cà Mau tốt, giá cả cũng rất cạnh tranh, PVFCCo sẽ ứng phó như thế nào?”.

Đạm Phú Mỹ là sản phẩm chủ lực của PVFCCo nên việc duy trì khả năng cạnh tranh, giữ vững và phát triển thị phần trong điều kiện thị trường cung lớn hơn cầu là yếu tố sống còn. “Cạnh tranh gay gắt hơn, nhưng chúng tôi đã chuẩn bị cho tình hình này khá kỹ lưỡng, tăng chất lượng sản phẩm, cải tiến quản lý để hạ giá thành, đẩy mạnh quảng bá thương hiệu. Đến nay, nhà máy Đạm Phú Mỹ vẫn chạy hết công suất, sản phẩm làm ra bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”, ông Cao Hoài Dương, Tổng giám đốc PVFCCo, giải đáp câu hỏi cổ đông đặt ra.

Diễn biến của thị trường phân đạm là điều các doanh nghiệp trong ngành đã nhìn thấy trước và PVFCCo cũng vậy. Nếu đọc hết phần Báo cáo quản trị rủi ro trong bản Báo cáo thường niên năm 2012, hẳn các cổ đông sẽ nhận thấy ban lãnh đạo PVFCCo đã chuẩn bị ứng phó với tình hình thế nào. Không chỉ nhận diện các rủi ro về sự thay đổi của thị trường, các nhà quản lý ở đây còn nhận diện 10 loại rủi ro trọng yếu khác để từ đó đưa ra kế hoạch ngăn ngừa, ứng phó. Với ý thức “Rủi ro sẽ tăng mức độ thiệt hại khi gắn với yếu tố bất ngờ” nên các nhà quản lý không muốn để doanh nghiệp rơi vào những tình huống bị động, bất ngờ. Tiên liệu trước để có thể chủ động trong điều hành đã mang lại hiệu quả.

PVFCCo công bố kết quả kinh doanh quí 1-2013: sản lượng phân đạm là 220.000 tấn; sản lượng tiêu thụ 252.000 tấn; doanh thu 2.965 tỉ đồng và lợi nhuận trước thuế 793 tỉ đồng, những con số ý nghĩa thể hiện sức cạnh tranh của PVFCCo vẫn tiếp tục được duy trì ở mức độ cao.

Ba hàng phòng ngự

Cũng như một cơ thể sống thường phải đối diện với nguy cơ bệnh tật, quá trình hoạt động của mỗi doanh nghiệp cũng thường đối diện với những rủi ro, thử thách. Có những rủi ro mang tính chủ quan có thể phòng tránh được. Nhưng cũng có những rủi ro khách quan khó tránh, doanh nghiệp phải chấp nhận đương đầu. Diễn biến bất ngờ về nguồn cung vượt cầu; tỉ giá biến động, lạm phát tăng là những ví dụ. Vẫn biết rủi ro là khó tránh, nhưng điều làm nên sự khác biệt ở từng doanh nghiệp chính là ở việc tiếp nhận nó một cách chủ động hay bị động.

Với mục tiêu chủ động kiểm soát và ứng phó với rủi ro, PVFCCo đã xây dựng và liên tục củng cố “ba hàng phòng ngự”. Hàng phòng ngự thứ nhất: rà soát và bổ sung một loạt các qui định nội bộ nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ. Theo đó, PVFCCo đã xây dựng, cập nhật, sửa đổi, bổ sung từ chiến lược kinh doanh đến hệ thống các quy định, quy trình tác nghiệp liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Ví dụ như đề án nâng cao năng lực vận hành, bảo dưỡng và hiệu quả Nhà máy đạm Phú Mỹ; nâng cao năng lực hệ thống kênh phân phối, quy chế tiêu thụ sản phẩm…

Hàng phòng ngự thứ hai là Ban Kiểm toán nội bộ. Với sự hỗ trợ từ công ty tư vấn và kiểm toán KPMG, trong năm qua, Ban Kiểm toán nội bộ đã đánh giá lại hệ thống kiểm soát trong doanh nghiệp, phát hiện ra các hạn chế và những ảnh hưởng của nó, đồng thời khuyến nghị các giải pháp tăng cường các bước kiểm soát trong các quy trình liên quan đến hoạt động thuộc các quy trình kiểm toán; tư vấn hệ thống hóa, rà soát và bổ sung các quy trình hoạt động, đặc biệt là các kiểm soát trong quá trình tác nghiệp…

Hàng phòng ngự thứ ba liên quan đến nhận thức của Ban lãnh đạo. Ông Bùi Minh Tiến – Chủ tịch HĐQT PVFCCo cho biết: “Quan điểm quản trị rủi ro và nhận thức thực tiễn của Ban lãnh đạo về khả năng chấp nhận rủi ro là một cơ sở quan trọng để Ban kiểm toán nội bộ xây dựng các chương trình kiểm toán mang lại giá trị gia tăng cao cho Tổng công ty trong năm vừa qua. Ban lãnh đạo PVFCCo cũng quan tâm và tạo mọi điều kiện để thông tin sâu rộng các kiến thức về rủi ro và quản trị rủi ro cho cán bộ quản lý toàn Tổng công ty…”.

Các hàng phòng ngự của PVFCCo thiết lập đều là các vấn đề mang tính nền tảng, là “cơ sở hạ tầng” về kiểm soát và quản trị rủi ro. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải nhận diện được mối nguy tiềm tàng và có kế hoạch ứng phó hữu hiệu và chủ động.

Đối với một doanh nghiệp sở hữu nhà máy phân đạm có công nghệ hiện đại và phức tạp như của PVFCCo, bảo đảm nhà máy hoạt động an toàn và hiệu quả là mối quan tâm thường trực. Bên cạnh đó, tùy vào môi trường kinh doanh và diễn biến thị trường, trong từng thời kỳ sẽ xuất hiện những rủi ro trọng yếu mà mỗi doanh nghiệp phải đánh giá và kiểm soát được. Theo đánh giá của PVFCCo, những rủi ro trọng yếu nhất trong giai đoạn 2013 – 2014 là những thách thức về thị trường, môi trường kinh doanh. Cụ thể, đó là rủi ro thị trường cung vượt cầu; rủi ro từ bên thứ ba, bao gồm tính thanh khoản của khách hàng; rủi ro về biến động tỉ giá và lạm phát. Mỗi loại rủi ro Tổng công ty đều đưa ra giải pháp phòng ngừa.

Trở lại vấn đề cung vượt cầu trên thị trường phân đạm, một trong những giải pháp ứng phó của PVFCCo là mở rộng thị trường ra nước ngoài. Ông Dương cho biết thêm: “Từ vài năm trước chúng tôi đã đẩy mạnh quảng bá thương hiệu và xuất khẩu đạm Phú Mỹ sang nhiều nước trong khu vực. Dù trong nước cung chưa đủ đáp ứng nhu cầu, nhưng hàng năm PVFCCo vẫn dành một khối lượng nhất định cho xuất khẩu để giữ thị trường. Để một khi tiêu thụ trong nước khó khăn, thì chúng tôi có thể xoay chuyển được ngay”. Năm 2012, PVFCCo xuất khẩu được hơn 100.000 tấn phân đạm.

Bên cạnh đó, chi phí sản xuất cũng là yếu tố bảo đảm cho sức cạnh tranh khi thị trường xuất hiện nhiều nhà cung cấp mới. Báo cáo của PVFCCo cho biết, với hệ thống ERP, tổng công ty có thể quản lý chi tiết đến từng khoản mục chi phí, từng trung tâm chi phí trên hệ thống. Nhờ vậy mà phần lớn chi phí hoạt động trong năm 2012 đã giảm đáng kể so với kế hoạch, góp phần gia tăng lợi nhuận vượt xa so với kế hoạch ban đầu.

Ngoài ra, trong năm qua không ít doanh nghiệp “chết” do không thu hồi được công nợ từ khách hàng, đối tác kinh doanh. Theo kinh nghiệm của PVFCCo, trước hết, tự phân tích và đánh giá khả năng gánh chịu rủi ro của bản thân; tiếp đó là lắng nghe các khuyến nghị của tư vấn liên quan đến quy trình mua hàng – thanh toán; bán hàng – thu tiền trong năm trước đó và nhanh chóng khắc phục những tồn tại. Nhờ vậy, Tổng công ty không gặp phải tranh chấp, nợ xấu trong hoạt động mua bán hàng. Đây cũng có thể xem là một thành tích. 

(Nguồn: TBKTVN) Phiên họp thường niên 2013 của Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) của Tổng công ty Phân bón & Hóa chất Dầu Khí – PVFCCo (Mã chứng khoán: DPM) đã thành công tốt đẹp. Nhiều thắc mắc đã được giải thích thoả đáng; tất cả các tờ trình đã được thông qua với sự hài lòng và nhất trí cao của các cổ đông.

Những con số ấn tượng

Nếu như năm 2011 được nhận định là “Mùa vàng bội thu” đối với PVFCCo thì năm 2012 tiếp tục là một năm thành công với những con số kỷ lục về sản lượng, doanh thu và lợi nhuận. Sản lượng sản xuất Đạm Phú Mỹ đạt 856.000 tấn và về đích trước kế hoạch 23 ngày, nhà máy sản xuất Đạm Phú Mỹ vận hành liên tục đạt kỷ lục 188 ngày (đây là kỷ lục xếp thứ 2 thế giới từ trước đến nay); doanh thu 13.906 tỷ đồng, bằng 99,9% kế hoạch và tăng 42,5% so với năm 2011; lợi nhuận trước thuế là 3.542 tỷ đồng, vượt 77% kế hoạch. Bên cạnh những con số kỷ lục này, năm 2012, PVFCCo đã làm tốt công tác truyền thông quảng bá thương hiệu; xuất khẩu được 100.237 tấn urê, trong đó urê Phú Mỹ là 72.976 tấn, urê Cà Mau là 27.261 tấn.

Đặc biệt, với kết quả kinh doanh 2012 vượt kế hoạch, ĐHĐCĐ đã thống nhất tăng tỷ lệ cổ tức bằng tiền mặt năm 2012 từ 25% lên 45%. Trong năm 2012, PVFCCo đã tạm ứng cổ tức 2 lần, tổng cộng 25% mệnh giá. PVFCCo sẽ chi trả cổ tức còn lại ngay sau phiên họp ĐHĐCĐ.

So với năm 2012, kế hoạch năm 2013 được xây dựng ở mức “vừa phải” trên cơ sở các thay đổi của thị trường, giá khí tăng 2% và dừng Nhà máy 01 tháng để bảo dưỡng… Mục tiêu năm 2013 sản xuất 770.000 tấn Urê và tiêu thụ 800.000 tấn Đạm Phú Mỹ (trong đó xuất khẩu 40.000 tấn), thấp hơn năm 2012 do trong năm 2013 nhà máy Đạm Phú Mỹ sẽ tiến hành bảo dưỡng tổng thể định kỳ vào tháng 8; sản xuất và tiêu thụ 41 triệu bao bì các loại; sản lượng kinh doanh phân bón khác dự kiến đạt 385.500 tấn. PVFCCo cũng sẽ tiếp tục củng cố thị trường xuất khẩu Campuchia, Myanmar và phát triển sang các nước khác trong khu vực, dự kiến sản lượng xuất khẩu ít nhất tương đương năm 2012. Doanh thu dự kiến là 10.710 tỷ đồng, giảm 23% so với thực hiện năm 2012, lợi nhuận trước thuế là 2.120 tỷ đồng, giảm 40% so với thực hiện 2012 và lợi nhuận sau thuế 1.915 tỷ đồng. Tỷ lệ cổ tức dự kiến chi trả 25% bằng tiền mặt. HĐQT cũng cam kết với cổ đông, nếu kết quả kinh doanh tốt hơn, mức cổ tức chi trả sẽ cao hơn so với kế hoạch như năm 2012 vừa qua.

Tự tin đối mặt thách thức

Năm 2013 được dự báo là năm mà PVFCCo sẽ đối mặt với thách thức đến từ nhiều mặt: nhà máy Đạm Phú Mỹ vận hành trên 9 năm nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ; giá xăng dầu tăng làm tăng các chi phí sản xuất và vận chuyển; thị trường phân đạm dư cung, cạnh tranh mạnh mẽ; lượng phân bón Trung Quốc giá rẻ tràn sang qua con đường tiểu ngạch …Tuy nhiên, thông qua tài liệu, trình bày và phần trả lời các chất vấn, các cổ đông cảm thấy yên tâm vì Ban lãnh đạo PVFCCo đã có sự chuẩn bị kỹ để vững vàng vượt qua các thách thức này.

Về nguyên liệu đầu vào và sản lượng sản xuất, trước lo lắng của một số cổ đông: “Năm nay được dự báo là sẽ khô hạn, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định sẽ ưu tiên nguồn nguyên liệu khí cho sản xuất Điện, vậy nguồn nguyên liệu để sản xuất đạm có bị ảnh hưởng?”, Ông Phan Đình Đức – Thành viên HĐTV Tập đoàn Dầu khí Việt nam – cổ đông lớn và là Công ty mẹ của PVFCCo, phát biểu khẳng định vai trò quan trọng của PVFCCo trong sự phát triển của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và khẳng định ưu tiên tối đa việc cung cấp khí cho Nhà máy Đạm Phú Mỹ để sản xuất phân đạm phục vụ cho sản xuất phân bón vì đây là vật tư thiết yếu phục vụ sản xuất nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Bên cạnh đó, PVFCCo đã có phương án chuẩn bị kỹ lưỡng, khoa học cho đợt bảo dưỡng tổng thể Nhà máy được thực hiện vào tháng 8 tới.

Với tình huống dư cung khoảng 400.000 tấn khi các nhà máy phân đạm trong nước hoạt động ổn định, sự chuẩn bị của PVFCCo đã được tiến hành từ năm 2010, đó là tăng cường chất lượng, cải tiến quản lý, phát triển hệ thống phân phối theo hướng bền vững, tích cực quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường xuất khẩu. Giải toả lo ngại của cổ đông về khả năng cạnh tranh của sản phẩm, ông Cao Hoài Dương – Tổng giám đốc PVFCCo, khẳng định: “Hiện tại, PVFCCo sở hữu công nghệ hiện đại bậc nhất trên thế giới, có đội ngũ vận hành rất giỏi chuyên môn, chất lượng sản phẩm Đạm Phú Mỹ đạt tiêu chuẩn quốc tế và luôn được bà con tin dùng, hiện nay sản phẩm làm ra bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”.

Trong lĩnh vực đầu tư phát triển và đa dạng hóa sản phẩm, rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai công tác đầu tư xây dựng thời gian qua, năm 2013, PVFCCo tập trung cao độ nguồn lực để thực hiện các dự án trọng điểm thuộc lĩnh vực sản xuất phân bón và hóa chất để có thể cho ra sản phẩm mới theo đúng tiến độ.

Trong quý I/2013, PVFCCo đạt 2.965 tỷ đồng doanh thu, bằng 27,7% kế hoạch; Lợi nhuận trước thuế là 793 tỷ đồng, đạt 37,4% kế hoạch. Kết quả khả quan trong quý I này sẽ tạo đà cho việc hoàn thành KH 2013 với chỉ tiêu doanh thu 10.710 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế là 2.120 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.915 tỷ đồng.

Với kết quả bầu cử HĐQT, BKS nhiệm kỳ 2013-2018 và thông tin công bố sau phiên họp đầu tiên của HĐQT và BKS nhiệm kỳ mới, Ban lãnh đạo PVFCCo vừa có sự ổn định vừa có sự thay đổi tích cực. Ông Bùi Minh Tiến tiếp tục giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng quản trị, Bà Nguyễn Thị Hiền tiếp tục giữ chức Phó Chủ tịch HĐQT,  Ông Cao Hoài Dương tiếp tục giữ chức UVHĐQT kiêm Tổng giám đốc. HĐQT có 02 gương mặt mới là Ông Nguyễn Hồng Vinh – Phó Tổng giám đốc PVFCCo và Ông Đinh Quang Hoàn – UV HĐQT độc lập đại diện cho nhóm cổ đông lớn ngoài Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Bà Trần Thị Phương Thảo tiếp tục giữ chức Trưởng BKS nhiệm kỳ 2013-2018.