NTNN, 18/5 

Luật 71/2014/QH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế, trong đó quy định mặt hàng phân bón thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng (VAT) lại làm tăng giá thành hạt phân bón khi đến tay người nông dân.

Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho biết, hiện nay do mặt hàng phân bón thuộc đối tượng không chịu thuế VAT theo quy định tại Luật 71 nên các doanh nghiệp sản xuất phân bón không được khấu trừ thuế VAT đối với sản phẩm, dịch vụ đầu vào, kể cả thuế VAT của hàng hóa mua vào hoặc nhập khẩu để tạo tài sản cố định dùng cho sản xuất phân bón. Thay vào đó, toàn bộ chi phí này phải tính vào chi phí sản xuất, vào giá thành sản phẩm nên không những không giảm được giá bán tới người nông dân, mà ngược lại, còn làm tăng giá sản phẩm phân bón.

Giá phân cao, nông dân gánh hết

Lão nông Hai Lo (Trần Văn Lo, xã Long Trì, Châu Thành, Long An) – một nông dân trồng thanh long công nghệ cao chia sẻ, khoảng chục năm trồng thanh long, ông chưa thấy phân bón lại hỗn loạn về lượng và giá như vài ba năm gần đây. “Giá phân cứ tăng đều đều, trong khi chất lượng kém đi”, ông thổ lộ.

Hiện, ông Hai Lo đang trồng 2ha thanh long công nghệ cao. Trước dịch Covid-19, ông đang thong dong xuất thanh long đi châu Âu qua bằng đường hàng không, mỗi lần xuất khoảng 900kg, giá 35.000 đồng/kg. Khi gặp dịch Covid-19 ông ngưng xuất hàng cho đến giờ. Chính vì làm hàng xuất khẩu thanh long sang thị trường khó tính, nên ông Hai Lo rất chăm chút cho phân bón. Mỗi năm ông tốn khoảng 250 triệu đồng tiền phân cho 2ha thanh long này.”Đành biết giá phân tăng nhiều nhưng tôi không ngại cho bằng chất lượng phân bón giảm. Chất lượng phân bón không đạt thì hại cho sản xuất lắm, khi ấy cả sản lượng và chất lượng thanh long giảm sút, khiến giá cả cũng giảm theo”, ông Hai Lo chia sẻ.

Theo ông Hai Lo, trước đây ông đã nghe loáng thoáng về Luật 71, thấy cũng mừng vì cứ nghĩ nếu Nhà nước không đánh thuế phân bón thì giá phân sẽ giảm. Nhưng thực tế ngồi nghĩ lại thấy… nông dân lãnh đủ. “Sản phẩm không bị đánh thuế VAT thì doanh nghiệp không được khấu trừ thuế đầu vào. Vậy thì chi phí đó buộc phải dồn vào giá sản phẩm, cuối cùng là nông dân gánh. Chưa nói chất lượng phân bón giảm vì doanh nghiệp không dám đầu tư trang thiết bị sản xuất. Vậy mới hiểu vì sao giá phân cứ tăng mà chất lượng sụt giảm”, ông Hai Lo phân tích.

Ông kể, vừa qua bị một vố phân kém chất lượng từ doanh nghiệp của một người bạn. Theo đó, phân mang về ông cho vào hố nước pha loãng để tưới thanh long. Khi tưới xong, dưới đáy ao lộ ra khoảng một tấn vôi! “Tôi gọi ông bạn mắng vốn rồi nghỉ xài phân của ổng luôn”, lão nông Hai Lo cười gượng gạo.

Đến một lão nông sành sỏi trong làm nông như ông Út Huy (Võ Quan Huy, Đức Huệ, Long An) cũng thấy khó với quy địnhthuế VAT mới. Lão nông Út Huy không chỉ trồng hàng chục loại trái cây trên hàng trăm ha đất mà còn là chủ một doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón, coi như đóng hai vai cùng lúc. “Tôi cũng mới biết Luật 71. Nghe nói phân bón không chịu thuế VAT lúc đầu cũng thấy vui. Nhưng ngẫm kỹ lại mới thấy cả doanh nghiệp lẫn hộ nông dân đều đang gặp khó với luật này. Giá thành sản xuất phân bón bị đội lên,cuối cùng là nông dân gánh hết, vì họ có được hỗ trợ cái gì đâu, trong khi phải mua phân bón giá cao, còn bản thân doanh nghiệp cũng chẳng được lợi gì”, ông chia sẻ.

Công ty CP Phân bón Dầu khí Cà Mau cho biết, mỗi năm Đạm Cà Mau không được khấu trừ gần 350 tỉ đồng tiền thuế VAT đầu vào, buộc phải đưa vào giá bán. Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP (PVFCCo – Đạm Phú Mỹ) cũng cho biết, từ năm2015 đến nay, khi phân bón không thuộc đối tượng chịu thuế VAT, Đạm Phú Mỹ không được khấu trừ hơn 1.600 tỉ đồng tiền thuế.Theo báo cáo của Cục hóa chất – Bộ Công Thương, với năng lực sản xuất phân bón hiện nay khoảng 8 triệu tấn/năm, nếu được hoàn thuế đầu vào sản xuất, số tiền sẽ đạt khoảng 2.500 tỷ đồng.

Kiến nghị Thủ tướng cách nào?

Ông Nguyễn Minh Mẫn – cán bộ Phòng NN&PTNT huyện Châu Thành – thủ phủ thanh long của tỉnh Long An – cho biết, hiện tại vùng nguyên liệu thanh long chuyên xuất khẩu này có gần 9.000ha thanh long. Mỗi năm, địa phương trồng thanh long này tiêu thụ khoảng 15.000 tấn phân hóa học. “Trong đó, khoảng 50% là phân nhập khẩu”, ông Mẫn thông tin.

Thực tế này cho thấy, những năm gần đây, lượng phân bón nhập khẩu tăng mỗi năm hàng trăm nghìn tấn. Luật 71 đang kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón trong nước. Phân bón nhập khẩu đang hưởng lợi nhiều nhất dokhi xuất khẩu bên kia đã được hoàn thuế VAT, tới Việt Nam không phải chịu thuế VAT, được hưởng thuế suất nhập khẩu 0%, khiến phân bón nhập khẩu có lợi thế cạnh tranh về giá thành so với phân bón trong nước. Điều này dẫn đến nhập khẩu phân bón tăng làm gia tăng nhập siêu và sản xuất phân bón trong nước phải thu hẹp quy mô sản xuất, sản lượng phân bón sản xuất trong nước sẽ không đủ để giúp điều tiết và ổn định thị trường khi giá phân bón thế giới biến động.  Nông dân lúc này sẽ phải mua phân bón với giá đắt, thiệt hại cả chonông dânvà ngành trồng trọt trong nước nói chung.

Ông Trần Quốc Toản – Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Long cảnh báo: “Khi nông dân tập trung sử dụng phân bón nước ngoài, nếu xảy ra tình trạng phân bón kém chất lượng, nông dân biết khiếu kiện ai?”.

Theo ông Út Huy, đây là lúc TW Hội Nông dân Việt Nam cần thể hiện vai trò của mình. “Phải nhào vô tìm hiểu vấn đề để kiến nghị các ngành chức năng tháo gỡ khó khăn, thiệt thòi cho doanh nghiệp nông nghiệp và nông dân với Luật 71”, ông đề nghị.

Trao đổi với Phó Chủ tịch TW Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định về những bất cập từ Luật 71, Phó Chủ tịchNguyễn Xuân Định cho rằng, TW Hội đang tích cực tập hợp ý kiến của nông dân để có kiến nghị với Thủ tướng Chính Phủ trong lần đối thoại với nông dân tới đây trong năm 2020.

Trần Đáng

Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) Lê Mạnh Hùng nhận định, tình hình kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều biến động, nhiều yếu tố liên quan đến động lực tăng trưởng vẫn còn nhiều thách thức. PVN vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, Tổng giám đốc lưu ý, mặc dù các đơn vị đang từng bước ổn định sản xuất kinh doanh và xu hướng thị trường được dự báo đến tháng 6 và hết quý II sẽ có diễn biến tích cực hơn nhưng với các khu vực như khai thác và hóa dầu vẫn nhận thấy rõ những khó khăn, vì vậy cần phải có những đánh giá thị trường thận trọng hơn.

Kể từ đầu năm đến nay, tác động của đại dịch Covid-19 và giá dầu giảm đã ảnh hưởng nặng nề đến kinh tế toàn cầu, nhiều nước rơi vào suy thoái kinh tế trầm trọng, kinh tế trong nước và đời sống nhân dân bị ảnh hưởng nặng nề. Đặc biệt, giá dầu liên tục suy giảm mạnh kéo dài nhất trong lịch sử (có lúc giao dịch dầu WTI ở mức âm 37,6USD/thùng vào ngày 21/4/2020) đã ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động sản xuất kinh doanh của PVN.

Trước bối cảnh đó, Tập đoàn và các đơn vị thành viên đã tập trung xây dựng và triển khai gói giải pháp ứng phó với “khủng hoảng kép” tổng thể cho Tập đoàn và cụ thể cho 5 lĩnh vực hoạt động chính. Bên cạnh đó, tiếp tục có những báo cáo, kiến nghị với các cấp có thẩm quyền nhằm gỡ khó cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn để duy trì hoạt động trong điều kiện vô cùng khó khăn hiện nay.

Bằng những nỗ lực, cố gắng triển khai các giải pháp ứng phó “khủng hoảng kép” một cách đồng bộ, kịp thời, hiệu quả, 4 tháng đầu năm 2020, tất cả các đơn vị trong Tập đoàn đều giữ được nhịp độ sản xuất, sản lượng sản xuất cơ bản hoàn thành vừa vượt mức đề ra. Cụ thể, tổng sản lượng khai thác quy dầu 4 tháng đạt 7,2 triệu tấn, vượt 7,7% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất điện đạt 7,03 tỷ kWh. Sản xuất đạm đạt 601,6 nghìn tấn, vượt 7,8% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất xăng dầu ước đạt 4,53 triệu tấn, vượt 2,2% kế hoạch 4 tháng.

Tình hình tiêu thụ xăng dầu tháng 4/2020 bắt đầu khởi sắc, sản lượng tiêu thụ xăng dầu của BSR và PVNDB đều tăng 3,6-17,6% so với tháng trước. Việc này khiến cho tình trạng tồn kho các sản phẩm tháng 4 có xu hướng giảm so tháng 3, tuy nhiên vẫn còn tương đối cao.

Bên cạnh đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, PVN và các đơn vị đã tập trung, chủ động ứng phó với đại dịch Covid-19. Công tác an toàn, an ninh, công tác phòng chống đại dịch Covid-19 tại các đơn vị, công trường, nhà máy được các nhà thầu dầu khí, đơn vị thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi giao ban với Tổng giám đốc các đơn vị trong Tập đoàn, Tổng giám đốc PVN Lê Mạnh Hùng nhận định, tình hình kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều biến động, những yếu tố liên quan đến động lực tăng trưởng vẫn còn nhiều thách thức. PVN vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, Tổng giám đốc lưu ý, mặc dù các đơn vị đang từng bước ổn định sản xuất kinh doanh và xu hướng thị trường được dự báo đến tháng 6 và hết quý II sẽ có diễn biến tích cực hơn nhưng với các khu vực như khai thác và hóa dầu vẫn nhận thấy rõ những khó khăn, vì vậy cần phải có những đánh giá thị trường thận trọng hơn.

Về giải pháp đối với các đơn vị thành viên của Tập đoàn trong thời gian tới, Tổng giám đốc nhấn mạnh, theo như dự báo, giá dầu trong thời gian tới chắc chắn sẽ không phục hồi nhanh, nếu phục hồi cũng không thể cao, vì vậy các đơn vị cần phải xây dựng phương án kinh doanh phù hợp để chung sống lâu dài với giá dầu ở mức 30 USD/thùng, đây cũng là phương án để căn cứ cân đối các nguồn lực khác.

Cụ thể, theo Tổng giám đốc, các đơn vị phải tiếp tục tiết giảm chi phí theo giải pháp đồng biến giá dầu giữa khâu đầu và các chuỗi giá trị cho đến hết khối dịch vụ. Đây là giải pháp tốt nhất lúc này để PVN vượt qua khủng hoảng hiện nay.

Trong tháng 5 và các tháng còn lại của Quý II, Tổng giám đốc đề nghị các đơn vị phải thay đổi cách quản trị để phù hợp hơn với các biến động vì tình hình đã nghiêm trọng hơn dự báo. Mặt khác, qua đánh giá đã có những cơ hội để phục hồi tăng trưởng, cần chuẩn bị tốt các điều kiện để năm bắt nhanh nhất cơ hội.

Đến nay, mặc dù tình hình dịch bệnh trong nước đã phần nào được kiểm soát nhưng với các đối tác nước ngoài của PVN vẫn còn rất nhiều nguy cơ, do đó các đơn vị cần phải có ý thức trong việc phòng chống dịch, nhằm giảm thiểu thấp nhất những tác động của dịch bệnh đến hoạt động của các dự án.

Nội dung: Minh Loan – Hiền Anh

Thiết kế: Duy Tiến

Khó khăn, thách thức trong bối cảnh chịu “khủng hoảng kép” nhưng Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đã nhận ra những cơ hội để củng cố lại “đội hình”, sẵn sàng cho một giai đoạn phát triển mới. Tinh thần của PVN là phải đạt bằng được “mục tiêu kép” trong “khủng hoảng kép” – tức vừa đảm bảo phòng chống dịch hiệu quả nhưng vẫn phải đảm bảo sản xuất kinh doanh. Tinh thần này đã giúp PVN trụ vững trước “giông bão”. 

“Mục tiêu kép” ứng phó “khủng hoảng kép”

Dưới tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19, trong cả quý I và tháng 4, nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang phải chứng kiến những hậu quả trực tiếp ở mọi lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khi các chuỗi giá trị đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì sự gián đoạn cung cầu hàng hóa, nguyên vật liệu.

Cùng với đó, giá dầu liên tục giảm mạnh kéo dài chưa có tiền lệ trong ngành năng lượng thế giới, (thậm chí có phiên giao dịch vào ngày 20/4/2020 giá dầu WTI đã ở mức âm 37,6 USD/thùng) đã ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp dầu khí trên thế giới. Tình trạng tồn kho liên tục tăng do sản phẩm làm ra không bán được, các dự án đầu tư bị “đóng băng”, thậm chí nguy cơ mất cân đối tài chính dẫn tới phá sản… đã diễn ra. Để ứng phó với tác động tiêu cực như trên, nhiều doanh nghiệp dầu khí quốc tế lớn đã phải tính đến các phương án tạm ngừng sản xuất, cắt giảm đầu tư, giảm hoặc cắt giảm cổ tức, bán tài sản, đóng mỏ, cắt giảm nhân sự… và thậm chí là sa thải nhân công, tuyên bố phá sản.

Những cái tên từng làm mưa làm gió trên thị trường dầu mỏ như  BP, Chevron, Royal Dutch Shell và Saudi Aramco hay “đại gia” ExxonMobil đều phải tuyên bố giảm các khoản đầu tư trong phạm vi từ 20% đến 30%. Hay như Total, một trong những công ty dầu khí hàng đầu của Pháp đã giảm hơn 3 tỉ USD các khoản đầu tư và sẽ cắt giảm đầu tư dưới 15 tỉ USD trong năm nay, tương đương giảm 20%, đồng thời sẽ tăng gấp đôi kế hoạch tiết kiệm, từ 400 lên 800 triệu euro và tạm ngưng kế hoạch mua lại cổ phần.

Những ngày đầu tháng tư, thị trường dầu mỏ “nóng sốt” khi tập đoàn sản xuất dầu thô lớn nhất ở Bắc Dakota, Mỹ, Whiting (Whiting Oil Corporation) với doanh thu hơn 2 tỷ USD/năm nộp đơn phá sản. Theo đó, Whiting sẽ chuyển nhượng 97% cổ phần của mình cho các chủ nợ để giảm nợ 2,2 tỷ USD.

Thế giới “sóng gió” trước dịch bệnh và giá dầu giảm sâu thì ở trong nước, nhiều ngành, lĩnh vực của nền kinh tế Việt Nam cũng đang điêu đứng. Theo số liệu báo cáo cập nhật ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến sản xuất kinh doanh của 19 tập đoàn, tổng công ty thuộc Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, chỉ 3 tháng đầu năm 2020, doanh thu của 19 tập đoàn, tổng công ty đã giảm khoảng 27.376 tỉ đồng; 7/19 tập đoàn, tổng công ty bắt đầu không cân đối được thu chi; tổng số lỗ 3.728 tỉ đồng.

PVN hiện đang cung cấp hầu hết các sản phẩm chủ lực của nền kinh tế, là nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành, lĩnh vực sản xuất khác; đồng thời cũng là ngành chịu tác động trực tiếp từ việc giá dầu xuống thấp bởi thế, hệ lụy của tác động “kép” đối với ngành dầu khí so với nhiều ngành khác được đánh giá sẽ nặng nề hơn rất nhiều.

Theo báo cáo của các đơn vị thành viên PVN, hiện những dự án trọng điểm về tìm kiếm, thăm dò, khai thác đều chịu tác động của dịch bệnh Covid-19. Nhiều nhà thầu sẽ không thể điều động nhân sự sang triển khai các phần việc thuộc các dự án; tiến độ cung cấp vật tư thiết bị cho dự án từ các nước có dịch đang thực hiện phong toả, cách ly cũng bị gián đoạn hoặc chậm… Cùng với đó, các cửa hàng, đại lý xăng dầu hạn chế nhập hàng để chờ giá giảm, chiết khấu bán lẻ trên thị trường tăng mạnh so với thời điểm tháng 1/2020, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sản phẩm của NMLD Dung Quất và NMLD Nghi Sơn.

Trong những tháng đầu năm 2020, mặc dù sản lượng sản xuất hầu hết các sản phẩm phân bón của các nhà máy thuộc PVN đều đạt và vượt mức kế hoạch tháng nhưng sản lượng tiêu thụ phân ure và NPK không như kỳ vọng, nguyên nhân do hầu hết các khu vực sản xuất nông nghiệp nhu cầu vẫn còn thấp.

Về lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật dầu khí cũng gặp khó tương tự khi các chủ đầu tư, nhà thầu có xu hướng cắt giảm và tối ưu hóa chi phí sản xuất. Trước mắt, dịch bệnh Covid-19 đã khiến giá cước vận chuyển quốc tế cho tất cả các size tàu đều giảm mạnh. Việc giá dầu giảm mạnh cũng sẽ làm ảnh hưởng đến giá cung cấp các giàn khoan khi tái ký hợp đồng, bên sử dụng sẽ yêu cầu đàm phán lại giá…

Khi lượng tiêu thụ các sản phẩm lọc hóa dầu, hiệu quả khai thác dầu khí giảm mạnh… doanh thu bán dầu và nộp ngân sách Nhà nước từ dầu thô cũng sẽ giảm mạnh khi mà giá kế hoạch là 60 USD/thùng. Cụ thể, nếu giá dầu ở mức 60 USD/thùng thì doanh thu bán dầu thô là 4,668 tỷ USD. Nhưng nếu giá dầu xuống 30 USD/thùng thì doanh thu từ bán dầu thô chỉ còn 2,362 tỷ USD. Nộp ngân sách Nhà nước cũng tương ứng sẽ giảm từ 1,594 tỷ USD xuống còn 806 triệu USD (Tương ứng PVN mất 2,3 tỷ USD doanh thu và giảm gần 800 triệu USD nộp ngân sách Nhà nước).

Đạt kết quả ấn tượng

Xác định những khó khăn, thách thức là vô cùng lớn nên trong suốt thời gian qua, với phương châm “Quản trị biến động, tối ưu giá trị, đẩy mạnh tiêu thụ, nỗ lực vượt khó, nắm bắt cơ hội, an toàn về đích”, Tập đoàn đã quyết liệt triển khai đồng bộ các gói giải pháp ngắn hạn, trung hạn và dài hạn trong từng lĩnh vực hoạt động về: quản trị, đầu tư, tài chính, thị trường và cơ chế chính sách nhằm ứng phó, giảm thiểu thiệt hại trước “khủng hoảng kép”.

Với những nỗ lực cố gắng, trong 4 tháng đầu năm 2020, tất cả các đơn vị trong Tập đoàn đều giữ được nhịp độ sản xuất, sản lượng sản xuất cơ bản hoàn thành vừa vượt mức đề ra. Cụ thể, tổng sản lượng khai thác quy dầu 4 tháng đạt 7,2 triệu tấn, vượt 7,7% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất điện đạt 7,03 tỷ kWh. Sản xuất đạm đạt 601,6 nghìn tấn, vượt 7,8% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất xăng dầu ước đạt 4,53 triệu tấn, vượt 2,2% kế hoạch 4 tháng.

Tình hình tiêu thụ các sản phẩm dầu khí trong tháng 4/2020 bắt đầu khởi sắc, sản lượng tiêu thụ xăng dầu của BSR và PVNDB đều tăng 3,6-17,6% so với tháng trước. Việc này khiến cho tình trạng tồn kho các sản phẩm tháng 4 có xu hướng giảm so tháng 3, tuy nhiên vẫn còn tương đối cao.

Do ảnh hưởng của giá dầu sụt giảm nghiêm trọng, giá dầu trung bình trong 4 tháng khoảng 48 USD/thùng. Tổng doanh thu toàn Tập đoàn 4 tháng ước đạt 203,9 nghìn tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước 4 tháng ước đạt 24,1 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, PVN và các đơn vị đã tập trung, chủ động ứng phó với đại dịch Covid-19. Công tác an toàn, an ninh, công tác phòng chống đại dịch Covid-19 tại các đơn vị, công trường, nhà máy được các nhà thầu dầu khí, đơn vị thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả.

Rõ ràng, trong bối cảnh khó khăn chung của kinh tế thế giới, của thị trường dầu khí quốc tế cũng như khó khăn của kinh tế trong nước, những kết quả trên là rất đáng ghi nhận. Và chắc chắn, nếu không có sự chủ động, linh hoạt trong việc đề ra và triển khai các nhóm giải pháp như trên, PVN khó có thể trụ vững và có được kết quả như vậy. Đặc biệt là khi Tập đoàn vừa trải qua một cơn “khủng hoảng” giá dầu kéo dài từ giữa năm 2015 đến cuối 2018.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị giao ban với Tổng giám đốc/Giám đốc các đơn vị/dự án về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh 4 tháng năm 2020 ngày 8/5, Tổng giám đốc PVN Lê Mạnh Hùng nhận định, tình hình kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều biến động, nhiều yếu tố liên quan đến động lực tăng trưởng vẫn còn nhiều thách thức. PVN vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Vì vậy, trong tháng 5 và các tháng còn lại của Quý II, Tổng giám đốc đề nghị các đơn vị cần phải thay đổi cách quản trị để phù hợp hơn với các biến động vì tình hình đã nghiêm trọng hơn dự báo từ trước. Mặt khác, qua đánh giá đã có những cơ hội để phục hồi tăng trưởng vì thế cần chuẩn bị tốt các điều kiện để nắm bắt nhanh nhất cơ hội.

Đến nay, mặc dù tình hình dịch bệnh trong nước đã phần nào được kiểm soát nhưng với các đối tác nước ngoài của PVN vẫn còn rất nhiều nguy cơ, do đó các đơn vị cần phải có ý thức trong việc phòng chống dịch, nhằm giảm thiểu thấp nhất những tác động của dịch bệnh đến hoạt động của các dự án.

“Khó khăn trước mắt còn rất lớn, nhưng với sự cố gắng của Tập đoàn cùng các đơn vị thành viên, tôi tin rằng, dù còn khó khăn nhưng bằng sự cố gắng, nỗ lực của cả tập thể, chúng ta sẽ tránh được những cơn sóng lớn” – Tổng giám đốc Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Khó khăn, thách thức trong bối cảnh chịu “khủng hoảng kép” nhưng Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đã nhận ra những cơ hội để củng cố lại “đội hình”, sẵn sàng cho một giai đoạn phát triển mới. Tinh thần của PVN là phải đạt bằng được “mục tiêu kép” trong “khủng hoảng kép” – tức vừa đảm bảo phòng chống dịch hiệu quả nhưng vẫn phải đảm bảo sản xuất kinh doanh. Tinh thần này đã giúp PVN trụ vững trước “giông bão”. 

“Mục tiêu kép” ứng phó “khủng hoảng kép”

Dưới tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19, trong cả quý I và tháng 4, nhiều nền kinh tế lớn trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang phải chứng kiến những hậu quả trực tiếp ở mọi lĩnh vực sản xuất, kinh doanh khi các chuỗi giá trị đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì sự gián đoạn cung cầu hàng hóa, nguyên vật liệu.

Cùng với đó, giá dầu liên tục giảm mạnh kéo dài chưa có tiền lệ trong ngành năng lượng thế giới, (thậm chí có phiên giao dịch vào ngày 20/4/2020 giá dầu WTI đã ở mức âm 37,6 USD/thùng) đã ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp dầu khí trên thế giới. Tình trạng tồn kho liên tục tăng do sản phẩm làm ra không bán được, các dự án đầu tư bị “đóng băng”, thậm chí nguy cơ mất cân đối tài chính dẫn tới phá sản… đã diễn ra. Để ứng phó với tác động tiêu cực như trên, nhiều doanh nghiệp dầu khí quốc tế lớn đã phải tính đến các phương án tạm ngừng sản xuất, cắt giảm đầu tư, giảm hoặc cắt giảm cổ tức, bán tài sản, đóng mỏ, cắt giảm nhân sự… và thậm chí là sa thải nhân công, tuyên bố phá sản.

Những cái tên từng làm mưa làm gió trên thị trường dầu mỏ như  BP, Chevron, Royal Dutch Shell và Saudi Aramco hay “đại gia” ExxonMobil đều phải tuyên bố giảm các khoản đầu tư trong phạm vi từ 20% đến 30%. Hay như Total, một trong những công ty dầu khí hàng đầu của Pháp đã giảm hơn 3 tỉ USD các khoản đầu tư và sẽ cắt giảm đầu tư dưới 15 tỉ USD trong năm nay, tương đương giảm 20%, đồng thời sẽ tăng gấp đôi kế hoạch tiết kiệm, từ 400 lên 800 triệu euro và tạm ngưng kế hoạch mua lại cổ phần.

Những ngày đầu tháng tư, thị trường dầu mỏ “nóng sốt” khi tập đoàn sản xuất dầu thô lớn nhất ở Bắc Dakota, Mỹ, Whiting (Whiting Oil Corporation) với doanh thu hơn 2 tỷ USD/năm nộp đơn phá sản. Theo đó, Whiting sẽ chuyển nhượng 97% cổ phần của mình cho các chủ nợ để giảm nợ 2,2 tỷ USD.

Thế giới “sóng gió” trước dịch bệnh và giá dầu giảm sâu thì ở trong nước, nhiều ngành, lĩnh vực của nền kinh tế Việt Nam cũng đang điêu đứng. Theo số liệu báo cáo cập nhật ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến sản xuất kinh doanh của 19 tập đoàn, tổng công ty thuộc Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, chỉ 3 tháng đầu năm 2020, doanh thu của 19 tập đoàn, tổng công ty đã giảm khoảng 27.376 tỉ đồng; 7/19 tập đoàn, tổng công ty bắt đầu không cân đối được thu chi; tổng số lỗ 3.728 tỉ đồng.

PVN hiện đang cung cấp hầu hết các sản phẩm chủ lực của nền kinh tế, là nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành, lĩnh vực sản xuất khác; đồng thời cũng là ngành chịu tác động trực tiếp từ việc giá dầu xuống thấp bởi thế, hệ lụy của tác động “kép” đối với ngành dầu khí so với nhiều ngành khác được đánh giá sẽ nặng nề hơn rất nhiều.

Theo báo cáo của các đơn vị thành viên PVN, hiện những dự án trọng điểm về tìm kiếm, thăm dò, khai thác đều chịu tác động của dịch bệnh Covid-19. Nhiều nhà thầu sẽ không thể điều động nhân sự sang triển khai các phần việc thuộc các dự án; tiến độ cung cấp vật tư thiết bị cho dự án từ các nước có dịch đang thực hiện phong toả, cách ly cũng bị gián đoạn hoặc chậm… Cùng với đó, các cửa hàng, đại lý xăng dầu hạn chế nhập hàng để chờ giá giảm, chiết khấu bán lẻ trên thị trường tăng mạnh so với thời điểm tháng 1/2020, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sản phẩm của NMLD Dung Quất và NMLD Nghi Sơn.

Trong những tháng đầu năm 2020, mặc dù sản lượng sản xuất hầu hết các sản phẩm phân bón của các nhà máy thuộc PVN đều đạt và vượt mức kế hoạch tháng nhưng sản lượng tiêu thụ phân ure và NPK không như kỳ vọng, nguyên nhân do hầu hết các khu vực sản xuất nông nghiệp nhu cầu vẫn còn thấp.

Về lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật dầu khí cũng gặp khó tương tự khi các chủ đầu tư, nhà thầu có xu hướng cắt giảm và tối ưu hóa chi phí sản xuất. Trước mắt, dịch bệnh Covid-19 đã khiến giá cước vận chuyển quốc tế cho tất cả các size tàu đều giảm mạnh. Việc giá dầu giảm mạnh cũng sẽ làm ảnh hưởng đến giá cung cấp các giàn khoan khi tái ký hợp đồng, bên sử dụng sẽ yêu cầu đàm phán lại giá…

Khi lượng tiêu thụ các sản phẩm lọc hóa dầu, hiệu quả khai thác dầu khí giảm mạnh… doanh thu bán dầu và nộp ngân sách Nhà nước từ dầu thô cũng sẽ giảm mạnh khi mà giá kế hoạch là 60 USD/thùng. Cụ thể, nếu giá dầu ở mức 60 USD/thùng thì doanh thu bán dầu thô là 4,668 tỷ USD. Nhưng nếu giá dầu xuống 30 USD/thùng thì doanh thu từ bán dầu thô chỉ còn 2,362 tỷ USD. Nộp ngân sách Nhà nước cũng tương ứng sẽ giảm từ 1,594 tỷ USD xuống còn 806 triệu USD (Tương ứng PVN mất 2,3 tỷ USD doanh thu và giảm gần 800 triệu USD nộp ngân sách Nhà nước).

Đạt kết quả ấn tượng

Xác định những khó khăn, thách thức là vô cùng lớn nên trong suốt thời gian qua, với phương châm “Quản trị biến động, tối ưu giá trị, đẩy mạnh tiêu thụ, nỗ lực vượt khó, nắm bắt cơ hội, an toàn về đích”, Tập đoàn đã quyết liệt triển khai đồng bộ các gói giải pháp ngắn hạn, trung hạn và dài hạn trong từng lĩnh vực hoạt động về: quản trị, đầu tư, tài chính, thị trường và cơ chế chính sách nhằm ứng phó, giảm thiểu thiệt hại trước “khủng hoảng kép”.

Với những nỗ lực cố gắng, trong 4 tháng đầu năm 2020, tất cả các đơn vị trong Tập đoàn đều giữ được nhịp độ sản xuất, sản lượng sản xuất cơ bản hoàn thành vừa vượt mức đề ra. Cụ thể, tổng sản lượng khai thác quy dầu 4 tháng đạt 7,2 triệu tấn, vượt 7,7% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất điện đạt 7,03 tỷ kWh. Sản xuất đạm đạt 601,6 nghìn tấn, vượt 7,8% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất xăng dầu ước đạt 4,53 triệu tấn, vượt 2,2% kế hoạch 4 tháng.

Tình hình tiêu thụ các sản phẩm dầu khí trong tháng 4/2020 bắt đầu khởi sắc, sản lượng tiêu thụ xăng dầu của BSR và PVNDB đều tăng 3,6-17,6% so với tháng trước. Việc này khiến cho tình trạng tồn kho các sản phẩm tháng 4 có xu hướng giảm so tháng 3, tuy nhiên vẫn còn tương đối cao.

Do ảnh hưởng của giá dầu sụt giảm nghiêm trọng, giá dầu trung bình trong 4 tháng khoảng 48 USD/thùng. Tổng doanh thu toàn Tập đoàn 4 tháng ước đạt 203,9 nghìn tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước 4 tháng ước đạt 24,1 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, PVN và các đơn vị đã tập trung, chủ động ứng phó với đại dịch Covid-19. Công tác an toàn, an ninh, công tác phòng chống đại dịch Covid-19 tại các đơn vị, công trường, nhà máy được các nhà thầu dầu khí, đơn vị thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả.

Rõ ràng, trong bối cảnh khó khăn chung của kinh tế thế giới, của thị trường dầu khí quốc tế cũng như khó khăn của kinh tế trong nước, những kết quả trên là rất đáng ghi nhận. Và chắc chắn, nếu không có sự chủ động, linh hoạt trong việc đề ra và triển khai các nhóm giải pháp như trên, PVN khó có thể trụ vững và có được kết quả như vậy. Đặc biệt là khi Tập đoàn vừa trải qua một cơn “khủng hoảng” giá dầu kéo dài từ giữa năm 2015 đến cuối 2018.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị giao ban với Tổng giám đốc/Giám đốc các đơn vị/dự án về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh 4 tháng năm 2020 ngày 8/5, Tổng giám đốc PVN Lê Mạnh Hùng nhận định, tình hình kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều biến động, nhiều yếu tố liên quan đến động lực tăng trưởng vẫn còn nhiều thách thức. PVN vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Vì vậy, trong tháng 5 và các tháng còn lại của Quý II, Tổng giám đốc đề nghị các đơn vị cần phải thay đổi cách quản trị để phù hợp hơn với các biến động vì tình hình đã nghiêm trọng hơn dự báo từ trước. Mặt khác, qua đánh giá đã có những cơ hội để phục hồi tăng trưởng vì thế cần chuẩn bị tốt các điều kiện để nắm bắt nhanh nhất cơ hội.

Đến nay, mặc dù tình hình dịch bệnh trong nước đã phần nào được kiểm soát nhưng với các đối tác nước ngoài của PVN vẫn còn rất nhiều nguy cơ, do đó các đơn vị cần phải có ý thức trong việc phòng chống dịch, nhằm giảm thiểu thấp nhất những tác động của dịch bệnh đến hoạt động của các dự án.

“Khó khăn trước mắt còn rất lớn, nhưng với sự cố gắng của Tập đoàn cùng các đơn vị thành viên, tôi tin rằng, dù còn khó khăn nhưng bằng sự cố gắng, nỗ lực của cả tập thể, chúng ta sẽ tránh được những cơn sóng lớn” – Tổng giám đốc Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh.

Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) Lê Mạnh Hùng nhận định, tình hình kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều biến động, nhiều yếu tố liên quan đến động lực tăng trưởng vẫn còn nhiều thách thức. PVN vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, Tổng giám đốc lưu ý, mặc dù các đơn vị đang từng bước ổn định sản xuất kinh doanh và xu hướng thị trường được dự báo đến tháng 6 và hết quý II sẽ có diễn biến tích cực hơn nhưng với các khu vực như khai thác và hóa dầu vẫn nhận thấy rõ những khó khăn, vì vậy cần phải có những đánh giá thị trường thận trọng hơn.

Kể từ đầu năm đến nay, tác động của đại dịch Covid-19 và giá dầu giảm đã ảnh hưởng nặng nề đến kinh tế toàn cầu, nhiều nước rơi vào suy thoái kinh tế trầm trọng, kinh tế trong nước và đời sống nhân dân bị ảnh hưởng nặng nề. Đặc biệt, giá dầu liên tục suy giảm mạnh kéo dài nhất trong lịch sử (có lúc giao dịch dầu WTI ở mức âm 37,6USD/thùng vào ngày 21/4/2020) đã ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động sản xuất kinh doanh của PVN.

Trước bối cảnh đó, Tập đoàn và các đơn vị thành viên đã tập trung xây dựng và triển khai gói giải pháp ứng phó với “khủng hoảng kép” tổng thể cho Tập đoàn và cụ thể cho 5 lĩnh vực hoạt động chính. Bên cạnh đó, tiếp tục có những báo cáo, kiến nghị với các cấp có thẩm quyền nhằm gỡ khó cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn để duy trì hoạt động trong điều kiện vô cùng khó khăn hiện nay.

Bằng những nỗ lực, cố gắng triển khai các giải pháp ứng phó “khủng hoảng kép” một cách đồng bộ, kịp thời, hiệu quả, 4 tháng đầu năm 2020, tất cả các đơn vị trong Tập đoàn đều giữ được nhịp độ sản xuất, sản lượng sản xuất cơ bản hoàn thành vừa vượt mức đề ra. Cụ thể, tổng sản lượng khai thác quy dầu 4 tháng đạt 7,2 triệu tấn, vượt 7,7% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất điện đạt 7,03 tỷ kWh. Sản xuất đạm đạt 601,6 nghìn tấn, vượt 7,8% kế hoạch 4 tháng. Sản xuất xăng dầu ước đạt 4,53 triệu tấn, vượt 2,2% kế hoạch 4 tháng.

Tình hình tiêu thụ xăng dầu tháng 4/2020 bắt đầu khởi sắc, sản lượng tiêu thụ xăng dầu của BSR và PVNDB đều tăng 3,6-17,6% so với tháng trước. Việc này khiến cho tình trạng tồn kho các sản phẩm tháng 4 có xu hướng giảm so tháng 3, tuy nhiên vẫn còn tương đối cao.

Bên cạnh đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, PVN và các đơn vị đã tập trung, chủ động ứng phó với đại dịch Covid-19. Công tác an toàn, an ninh, công tác phòng chống đại dịch Covid-19 tại các đơn vị, công trường, nhà máy được các nhà thầu dầu khí, đơn vị thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi giao ban với Tổng giám đốc các đơn vị trong Tập đoàn, Tổng giám đốc PVN Lê Mạnh Hùng nhận định, tình hình kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều biến động, những yếu tố liên quan đến động lực tăng trưởng vẫn còn nhiều thách thức. PVN vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, Tổng giám đốc lưu ý, mặc dù các đơn vị đang từng bước ổn định sản xuất kinh doanh và xu hướng thị trường được dự báo đến tháng 6 và hết quý II sẽ có diễn biến tích cực hơn nhưng với các khu vực như khai thác và hóa dầu vẫn nhận thấy rõ những khó khăn, vì vậy cần phải có những đánh giá thị trường thận trọng hơn.

Về giải pháp đối với các đơn vị thành viên của Tập đoàn trong thời gian tới, Tổng giám đốc nhấn mạnh, theo như dự báo, giá dầu trong thời gian tới chắc chắn sẽ không phục hồi nhanh, nếu phục hồi cũng không thể cao, vì vậy các đơn vị cần phải xây dựng phương án kinh doanh phù hợp để chung sống lâu dài với giá dầu ở mức 30 USD/thùng, đây cũng là phương án để căn cứ cân đối các nguồn lực khác.

Cụ thể, theo Tổng giám đốc, các đơn vị phải tiếp tục tiết giảm chi phí theo giải pháp đồng biến giá dầu giữa khâu đầu và các chuỗi giá trị cho đến hết khối dịch vụ. Đây là giải pháp tốt nhất lúc này để PVN vượt qua khủng hoảng hiện nay.

Trong tháng 5 và các tháng còn lại của Quý II, Tổng giám đốc đề nghị các đơn vị phải thay đổi cách quản trị để phù hợp hơn với các biến động vì tình hình đã nghiêm trọng hơn dự báo. Mặt khác, qua đánh giá đã có những cơ hội để phục hồi tăng trưởng, cần chuẩn bị tốt các điều kiện để năm bắt nhanh nhất cơ hội.

Đến nay, mặc dù tình hình dịch bệnh trong nước đã phần nào được kiểm soát nhưng với các đối tác nước ngoài của PVN vẫn còn rất nhiều nguy cơ, do đó các đơn vị cần phải có ý thức trong việc phòng chống dịch, nhằm giảm thiểu thấp nhất những tác động của dịch bệnh đến hoạt động của các dự án.

Nội dung: Minh Loan – Hiền Anh

Thiết kế: Duy Tiến